Zagađenje voda

KOMUNALNE OTPADNE VODE

Svaka voda korišćena za određene potrebe, a zatim ispuštena u kanalizaciju, predstavlja otpadnu vodu ili tz. Komunalnu otpadnu vodu. Ove otpadne vode nastaju u naseljenom mestu sa rastućom tendencijom koja je u korelaciji sa povećanjem potrošnje vode od starne ljudi u urbanism sredinama. Komunalne otpadne vode sadrže veće količine organskih materija (otpaci hrane, fekalije), a mikroorganizmi koji razgarađuju otpadne materije troše kiseonik rastvoren u vodi[1]. Organske materije u vodi služe mikroorganizmima kao hrana i izvor energije. Produkti razgradnje organskih materija su CO2[2], NH3[3] i H2O[4]. Sa smanjenjem kiseonika aerobni procesi[5] zamenjuju se anaerobnim[6], a oksidacija redukcijom. Tada se stvaraju metan i produkti koji sadrže sumpor i fosfor pa voda dobija neprijatan miris.

Materije gradskih otpadnih voda talože se na dnu reka i jezera gde stvaraju mulj. Određene biljke i životinje koje žive tamo gde se dešava truljenje organske materije, mogu poslužiti kao indikator zagađenosti. Truljenjem se smanjuje kiseonik, što ima za posledicu da se neki organizmi masovno razvijaju, a drugi da nestaju. Soli amonijaka najčešće se javljaju zbog raspadanja fekalnih masa koje su dospele u vodu, a koje sadrže belančevine. Uz pomoć bakterija amonijak se oksidiše do azotne i azotaste kiseline. Hloridi predstavljaju posredne pokazatelje zagađenja voda organskim materijama od živih organizama, a njihovo prisustvo zajedno sa solima amonijaka ukazuje na zagađenje voda mokraćom i fekalijama.

Prisustvo patogenih bakterija i virusa u vodi je veoma štetno, zato što isti mogu izazvati određene bolesti i zarazu. Prisustvo drugih bakterija i algi je poželjno, zbog toga što izazivaju razgradnju organskih materija i drugih toksičnih jedinjenja. Prilikom spiranja gradskih površina mnoge zagađujuće materije odlaze u vode i zagađuju ih.

U industrijskim vodama zavisno od same industrije mogu se naći mnoge zagađujuće materije, a najčešće su to:

a) deterdženti,

b) teški metali,

c) cijanidi,

d) kiseline,

e) masti,

f) soli,

g) i druge materije.

U industrijskim otpadnim vodama čiji se najveći deo uglavnom koristi za hlađenje i pranje nalazimo više hiljada zagađujućih materija. Ove vode pokazuju kiselu reakciju, sadrže tragove rude, gvožđa, koksa, karbonata, cijanida, fenola i dr. Sadrže i odgovarajuće jone metala koji se proizvode ili se upotrebljavaju u procesu proizvodnje kao što su:

a) hrom,

b) cink,

c) bakar,

d) olovo,

e) nikal,

f) i dr.  

U petrohemijskoj industriji, otpadne vode sadrže suspendovane i rastvorene čvrste materije, ulja, voskove, sulfide, hloride, fenole, a mogu biti kisele ili alkalne. Za hemijsku industriju je karakteristično da su otpadne vode veoma često kisele zbog velike upotrebe kiselina. Otpadne vode ove industrije mogu u svom sastavu imati razne materije u zavisnosti od procesa proizvodnje kao što su:

a) teški metali,

b) fosfor,

c) fluor,

d) silicijum,

e) i drugr materije.

Soli sumporne i azotne kiseline (sulfati i nitrati) ukazuju na zagađenje vode organskim materijama. Velika količina organskih materija nalazi se u otpadnim vodama industrije gume i plastike. Zbog toga ove vode imaju visok stepen biološke potrošnje kiseonika. Tekstilna industrija je jedan od većih zagađivača voda. Otpadne vode su obojene, poseduju veliku koncentraciju suspendovanih materija, visoku temperature i velikom broju slučajeva su alkalne.

Otpadne vode prehrambene industrije slične su po efektu koji izazivaju gradske otpadne vode. Ove vode sadrže:

a) krv,

b) masnoće,

c) proteine,

d) masti,

e) azotna jedinjenja,

f) skrob,

g) čvrste otpadke

h) i druga jedinjenja.

Prilikom raspadanja ovih materija u vodi troši se veća količina rastvorenog kiseonika, što povećava potrošnju kiseonika.

U industriji celuloze i papira javljaju se otpadne vode koje imaju veliki sadržaj čvrstih otpadnih materija pa pokrivaju dno reke više desetina centimetara uništavajući tako živi svet koji zavisi od hrane sa dna. Boja ovih voda je često i tamno-smeđa što otežava fotosintezu biljaka koje se nalaze u vodi. Voda se, u ovoj industriji, koristi u većoj količini i to prilikom mlevenja, kuvanja i izbeljivanja.

Vode se svakodnevno zagađuju transportnim sredstvima (razne vrste brodova), koji u toku plovidbe iz plovnih objekata izbacuju čvrste otpatke, organske materije, otpadne vode iz sanitarnih i drugih uređaja i sl. Pri transportu nafte brodovima gubici iznose nešto manje od 1%. Radi zaštite od korozije prekookeanski brodovi se premazuju amalgamisanim cinkom, koji se u vodi rastvara, što ima za posledicu zagađenje voda živom. Za zagađenje voda, veliku opasnost predstavljaju brodolomi, gde dolazi do izlivanja celokupnog tereta toksičnih materija.

Otpadne vode zagađuju reke, mora, jezera i podzemne vode, pospešujući razvoj mikroorganizama bespotrebno trošeći kiseonik, čime direktno ugrožavaju opstanak života na Zemlji. Zagađene otpadne vode treba pročistiti pre ispuštanja u vodotokove. Način pročišćavanja otpadnih voda u tekstilnoj industriji može biti neutralizacijski, oksidacijski ili redukcijski postupak (hemijska razgradnja). Uz to postoje fizikalna razgradnja (taloženje, filtracija, adsorpcija,itd.), fizikalno-hemijska razgradnja (koagulacija/flokulacija, aeracija, ekstrakcija, spaljivanje, osmoza, elektroliza, itd.) i biološka razgradnja (aerobna, anaerobna). Odabir vrste pročišćavanja zavisi od sastava i vrsti otpadnih voda. Tek nakon pročišćavanja ovih otpadnih voda iste se mogu ispuštati u kanalizacijski sistem. Zakon propisuje kvalitet otpadnih voda. Time se doprinosi kvalitetu zaštite ljudi i prirodne sredine.


[1]Jedan od važnijih indikatora stepena zagađenosti vode je i količina kiseonika koja je potrebna za biohemijsku oksidaciju organskih materija u vodi u toku 5 dana (BPK5) u mg/dm3, na temperaturi od 200oC.

[2]Ugljen-dioksid ili ugljenik(IV)-oksid je atmosferski prirodni gas koji se sastoji od jednog atoma ugljenika i dva atoma kiseonika spojenih kovalentnim vezama. Hemijska formula ovog gasa je CO2. U standardnim uslovima temperature i pritiska je u gasovitom stanju. U Zemljinoj atmosferi se nalazi u količini od oko 0,041% (po zapremini). Deo je ugljenikovog ciklusa, a biljke, alge i cijanobakterije ga koriste u procesu fotosinteze (u prisustvu vode delovanjem sunčeve svetlosti) za proizvodnju ugljenih hidrata, čime se kao nusproizvod otpušta kiseonik. Međutim, pošto se fotosinteza ne može odvijati u mraku, deo ugljen-dioksida biljke proizvode noću u procesu disanja. Izvor: https://sr.wikipedia.org/wiki/

[3]Amonijak ili azan je hemijsko jedinjenje azota i vodonika sa molekulskom formulom NH3. Pri normalnim uslovima amonijak je gas oštrog, karakterističnog mirisa, lakši od vazduha i lako rastvoran u vodi. Amonijak je otrovan gas. On je korozivan je za neke materije.

[4]Voda je providna tečnost koja formira reke, jezera, okeane i kišu. Ona je glavni sastojak fluida živih bića. Kao hemijsko jedinjenje, molekul vode sadrži jedan atom kiseonika i dva atoma vodonika, koji su povezani kovalentnim vezama. Voda je tečnost na standardnoj ambijentnoj temperaturi i pritisku, mada se na Zemlji često javlja zajedno sa svojim čvrstim stanjem, ledom; i u gasovitim stanju, pari (vodena para). Ona se takođe javlja u obliku snega, magle, rose i oblaka.

[5]Aerobni sistem je dominantan kada je snabdeven sa dovoljno kiseonika.

[6]Anaerobni sistem predstavlja sredinu bez dovoljno kiseonika.


PRATITE NAS NA INSTAGRAMU: kliknite ovde.
PRATITE NAS NA FACEBOOK-U: kliknite ovde.


*Napomena: Tekstovi u okviru projekta, priredjeni su u vidu stručnih radova i predstavljaju vrstu pisanog rada koji sadrži korisne priloge iz domena zaštite životne sredine. Stručni rad ne mora biti izvorno istraživanje i ne mora sadržati nove, originalne naučne spoznaje i rezultate. Njegova osnovna svrha sastoji se u prikupljanju i tumačenju već poznatih činjenica, informacija, stavova i teorija, na način koji doprinosi širenju naučnih spoznaja, razvijanju novih pristupa u interpretaciji i primeni postojećih naučnih rezultata i prilagođavanju tih rezultata potrebama savremene teorije i prakse.

Svako kopiranje, umnožavanje, objavljivanje i distribuiranje celine ili delova teksta predstavlja povredu autorskog prava i krivično delo (shodno odredbama Zakona o autorskom i srodnim pravima i Krivičnog zakonika).

Korišćenje delova teksta dozvoljeno je shodno autorskom pravu i uz saglasnost Udruženja Nomotehnički Centar.

ODRICANJE OD ODGOVORNOSTI – Sadržaj internet mesta služi u informativne i edukativne svrhe. Odgovarajući pravni instrumenti imaju prednost u odnosu na informacije sadržane na internet prezentaciji. Udruženje Nomotehnički Centar iz Beograda ne prihvata odgovornost za bilo kakvu upotrebu infromacija sadržanih na internet prezentaciji.